สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้ให้ทุนอุดหนุนโครงการพัฒนานวัตกรรมเชิงเศรษฐกิจหมุนเวียนในการแปรรูปวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรจากเส้นใยสับปะรดสำหรับการเป็นวัสดุทดแทนหนังสัตว์ ในพื้นที่จังหวัดราชบุรี ดำเนินการโดยสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตผลทางการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร ซึ่งมี ดร.รังสิมา ชลคุป นักวิจัยเชี่ยวชาญ เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย ทีมนักวิจัยได้ไปปฏิบัติหน้าที่ถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปเส้นใยสับปะรดที่สามารถผลิตและใช้งานได้ง่ายในระดับชุมชน และองค์ความรู้ด้านการศึกษาความคุ้มทุนในการผลิตเพื่อใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์อย่างยั่งยืนให้กลุ่มผลิตเส้นใยธรรมชาติบ้านคา และกลุ่มแปรรูปใยพืชและนวัตกรรมอากาเว่ บ้านยางคู่ จังหวัดราชบุรี
เนื่องด้วยไทยเป็นผู้ส่งออกสับปะรดแปรรูปเป็นอันดับหนึ่งของโลก ทำให้มีส่วนที่เหลือทิ้งจากการผลิตเป็นจำนวนมาก
การนำใยสับปะรดมาสร้างมูลค่าเพิ่มเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ช่วยลดการเผาทำลายซึ่งเป็นสาเหตุของมลพิษ อีกทั้งยังลดการพึ่งพาหนังสัตว์ซึ่งมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและจริยธรรมด้านสัตว์ นอกจากนี้ยังมีคุณสมบัติที่โดดเด่น เช่น ทนทาน กันน้ำได้ และเหมาะสมกับการใช้งานจริง อีกทั้งรูปลักษณ์และเนื้อสัมผัสของวัสดุยังคงสะท้อนถึงความเป็นเส้นใยสับปะรดทำให้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สื่อถึงความเป็นธรรมชาติ และสร้างเสน่ห์ให้กับผลิตภัณฑ์
กิจกรรมในโครงการได้มีการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยสอนกระบวนการผลิตแบบ wet laid ซึ่งง่ายต่อการนำไปใช้ พร้อมพัฒนาเทคนิคการเคลือบให้มีลักษณะคล้ายหนังเทียม พร้อมทั้งสอนการตัดเย็บเพื่อแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สิ่งทอจากแผ่นเส้นใยที่เคลือบสารพิเศษคล้ายหนัง นอกจากนี้ยังได้มีการศึกษาในด้านความคุ้มทุนของผลิตภัณฑ์ เพื่อส่งเสริมการสร้างอาชีพที่ยั่งยืนแก่คนในชุมชนต่อไป
กิจกรรมเหล่านี้ช่วยต่อยอดการใช้ประโยชน์จากเศษเส้นใยสับปะรดที่เหลือทิ้งทางการเกษตร ให้กลายเป็นวัสดุที่มีมูลค่าเพิ่ม นอกจากจะช่วยลดของเสียจากภาคการเกษตรแล้ว ยังสร้างโอกาสในการสร้างรายได้ใหม่ให้แก่เกษตรกรและชุมชน สอดคล้องกับเป้าหมายสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตและการแก้ปัญหาความยากจนอย่างยั่งยืนในระดับชาติและภูมิภาค โดยผู้เข้าร่วมกิจกรรมไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใด ๆ มหาวิทยาลัยเป็นผู้จัดหาทรัพยากรที่สำคัญและยังมีเป้าหมายที่จะระดมทรัพยากรจากแหล่งต่าง ๆ เพื่อให้บรรลุเป้าดังกล่าว
โดยโครงการพัฒนานวัตกรรมเชิงเศรษฐกิจหมุนเวียนนี้ทางสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตผลทางการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตรได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และได้มีการร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆดังนี้
- ภาควิชาวิทยาการสิ่งทอ คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
- สาขาวิชาเทคโนโลยีเคมีสิ่งทอ คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
- ภาควิชาวิศวกรรมเคมีสิ่งทอ คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ
- กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตเส้นใยธรรมชาติบ้านคา
- กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปใยพืชและต่อยอดนวัตกรรมอากาเว่ บ้านยางคู
- กลุ่มอาชีพสตรีจักสานป่านศรนารายณ์ หุบกะพง จังหวัดราชบุรี
- เกษตรอำเภอ จังหวัดราชบุรี
นอกจากนี้ยังได้มีการนำเสนอตัวอย่างผลิตภัณฑ์จากการแปรรูเส้นใยสับปะรดในรายการวันใหม่วาไรตี้ ทางช่อง hai PBS gเนื่องในโอกาส “วันนักประดิษฐ์ 25658” ออกอากาศวันที่ 21 ม.ค. 68
ลิงก์รับชมรายการ: https://www.thaipbs.or.th/program/WanmaiVariety/watch/OH2gPp
